Η εικόνα των ποταμών της Θεσσαλίας μέσα στο φετινό καλοκαίρι εμφανίζεται αισθητά καλύτερη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, καθώς το υδρολογικό έτος 2025–2026 αποδεικνύεται αρκετά πιο «υγρό», αφήνοντας ένα σημαντικό απόθεμα νερού ακόμη και στην καρδιά της θερινής περιόδου.

Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, το οποίο διαθέτει πλέον ένα εκτεταμένο δίκτυο αυτόματης παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων της χώρας. Η πλατφόρμα Hydro-Stations αριθμεί σήμερα 103 σταθμούς, με ιδιαίτερα πυκνή παρουσία στη Θεσσαλία και κυρίως στη λεκάνη του Πηνειού.

Καλύτερη εικόνα στον Πηνειό

Ο Πηνειός αποτελεί ίσως τον πιο χαρακτηριστικό δείκτη της φετινής κατάστασης. Το ΕΛΚΕΘΕ τον παρακολουθεί σε ένα μεγάλο τμήμα της διαδρομής του και των παραποτάμων του, με σταθμούς μεταξύ άλλων στο Διάλεχτο, στη Νομή Τρικάλων, στον Παραπόταμο, στο Κουτσόχερο, στα Τέμπη, καθώς και σε Ενιπέα και Φαρσαλιώτη.

Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του προηγούμενου χειμώνα και της άνοιξης τροφοδότησαν σημαντικά το ποτάμιο σύστημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αρχές Ιανουαρίου η στάθμη του Πηνειού στη Νομή Τρικάλων είχε ξεπεράσει τα 4 μέτρα, ενώ σημαντική άνοδος είχε καταγραφεί και στο Κουτσόχερο. Την ίδια περίοδο ο Ενιπέας έφθασε κοντά στα 3 μέτρα.

Ακόμη και το επεισόδιο κακοκαιρίας «Erminio» τον Απρίλιο έδειξε ένα ποτάμιο σύστημα με σημαντικές ποσότητες νερού και εδάφη ήδη κορεσμένα από τις προηγούμενες βροχές. Η πλημμυρική αιχμή χρειάστηκε περίπου 68 ώρες για να κινηθεί από το Διάλεχτο έως τα Τέμπη, σύμφωνα με την ανάλυση των μετρήσεων του ΕΛΚΕΘΕ.

Η σημερινή θερινή εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή ακολουθεί τα πολύ ξηρότερα προηγούμενα υδρολογικά έτη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει λυθεί το χρόνιο υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας, οι φετινές συνθήκες προσφέρουν σαφώς μεγαλύτερα περιθώρια σε σχέση με καλοκαίρια κατά τα οποία οι παροχές των ποταμών είχαν υποχωρήσει πολύ νωρίτερα σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.  

Νερό και στον Ληθαίο

Αντίστοιχα θετική είναι η εικόνα στον Ληθαίο, έναν από τους σημαντικότερους παραποτάμους του Πηνειού και τον ποταμό που διασχίζει την πόλη των Τρικάλων.

Το ΕΛΚΕΘΕ διαθέτει στη λεκάνη του Ληθαίου σταθμούς στο Φλαμούλι, στον ίδιο τον Ληθαίο και στη Θεόπετρα, καθώς και μετεωρολογικό σταθμό στη Ράξα. Η εικόνα που είχε διαμορφωθεί ήδη από τον χειμώνα ήταν ενδεικτική: κατά τις έντονες βροχοπτώσεις του Ιανουαρίου, η στάθμη του Ληθαίου μέσα στα Τρίκαλα είχε προσεγγίσει τα 2,5 μέτρα.

Οι ποσότητες νερού που πέρασαν από τη λεκάνη κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης συνέβαλαν ώστε το ποτάμι να μπει στη θερινή περίοδο από σαφώς καλύτερη αφετηρία. Και αυτό έχει σημασία όχι μόνο για την εικόνα του Ληθαίου μέσα στα Τρίκαλα, αλλά συνολικά για το υδρογραφικό σύστημα του δυτικού θεσσαλικού κάμπου που καταλήγει στον Πηνειό.

Ένα δίκτυο που μετρά τα ποτάμια σχεδόν σε πραγματικό χρόνο

Οι μετρήσεις του ΕΛΚΕΘΕ αποκτούν ιδιαίτερη αξία επειδή δεν πρόκειται για περιστασιακές καταγραφές. Οι αυτόματοι σταθμοί μετρούν ανά 30 λεπτά ή μία ώρα και τα στοιχεία μεταδίδονται τηλεμετρικά στις εγκαταστάσεις του Κέντρου, ενώ στην πλατφόρμα ανανεώνονται ανά ώρα. Μεταξύ άλλων καταγράφονται η στάθμη και η παροχή των ποταμών, αλλά και παράμετροι ποιότητας του νερού.

Η Θεσσαλία διαθέτει ένα από τα πυκνότερα τμήματα του δικτύου: μόνο στην ευρύτερη λεκάνη του Πηνειού καταγράφονται 12 σημεία παρακολούθησης, ενώ άλλα τέσσερα βρίσκονται στη λεκάνη του Ληθαίου.  

Η σημασία του Πηνειού στο υδατικό ισοζύγιο της χώρας είναι άλλωστε μεγάλη. Σε παλαιότερη ετήσια αποτίμηση του ΕΛΚΕΘΕ, για το 2023, ο Πηνειός είχε εμφανίσει τη μεγαλύτερη ετήσια παροχή μεταξύ των βασικών ποταμών που εξετάστηκαν, ξεπερνώντας κοντά στις εκβολές τα 4,13 δισ. κυβικά μέτρα νερού.

Ανάσα, όχι λύση στο υδατικό πρόβλημα

Η φετινή εικόνα αποτελεί επομένως μια σημαντική «ανάσα» για τη Θεσσαλία. Δεν ανατρέπει όμως το διαχρονικό πρόβλημα του υδατικού ελλείμματος της πεδιάδας ούτε μπορεί ένα υγρό υδρολογικό έτος να ακυρώσει τις πιέσεις που δημιουργούν η άρδευση, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ολοένα μεγαλύτερες περίοδοι ξηρασίας.

Δείχνει, ωστόσο, πόσο καθοριστικός είναι ένας βροχερός χειμώνας και μια υγρή άνοιξη για την κατάσταση με την οποία φθάνουν τα θεσσαλικά ποτάμια στον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Και φέτος, τουλάχιστον από πλευράς ποσότητας νερού, Πηνειός και Ληθαίος περνούν το καλοκαίρι με σαφώς καλύτερες προϋποθέσεις από εκείνες που είχαμε συνηθίσει τα προηγούμενα χρόνια.

kosmoslarissa.gr, Γιώργος Δεληχάς (με πληροφορίες από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών – ΙΘΑΒΙΠΕΥ, Δίκτυο Hydro-Stations).