Για μία δεδομένη και άκρως φυσιολογική πληθυσμιακή έκρηξη μεδουσών και στη δική μας περιοχή του Παγασητικού όπως και σε άλλα σημεία της χώρας μας, κάνει λόγο ο καθηγητής Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας και πρόεδρος του Τμήματος Γεωπονίας Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Δημήτρης Βαφείδης.

Ως καλεσμένος στο Ράδιο ΕΝΑ και στη μεσημεριανή εκπομπή του Ηλία Κουτσερή, ανέλυσε το φαινόμενο, τους παράγοντες που το ενδυνάμωσαν, αλλά και το πότε θα αποδυναμωθεί. Η ζέστη, η άπνοια και η παρουσία οργανικού υλικού είναι οι τρεις παράγοντες όπως τονίζει ο καθηγητής.

Από την αρχή του καλοκαιριού και τον μήνα Ιούνιο έχουν εμφανιστεί σε παραλίες του Παγασητικού Κόλπου αμέτρητες μέδουσες οι οποίες μάλιστα έχουν τρομάξει τους λουόμενους και τους θαμώνες των παραλιών. Το φαινόμενο φαίνεται έντονο, ωστόσο, όπως ενημέρωσε ο καθηγητής, η πολυπληθής εμφάνιση και παρουσία των μεδουσών είναι δεδομένη σε πολλούς κόλπους και όχι μόνο στον Παγασητικό.

«Αυτήν την περίοδο έχουμε μια πληθυσμιακή έκρηξη η οποία είναι δεδομένη. Αυτές οι πληθυσμιακές εκρήξεις δεν είναι ασυνήθιστες και συμβαίνουν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ αυτών και στον Παγασητικό. Έχει συμβεί στον κόλπο της Καβάλας, στον Θερμαϊκό, στον Στρυμωνικό, στον Αμβρακικό, και σε άλλες πολλές περιοχές», εξήγησε ο κ. Βαφείδης.

Παράγοντες πληθυσμιακών εκρήξεων

Ποιοι είναι όμως οι λόγοι και ποιες οι αιτίες αυτής της έξαρσης; Ο καθηγητής εξηγεί και αποδίδει το φαινόμενο σε τρεις φυσιολογικούς παράγοντες. Ο πρώτος παράγοντας που ανέφερε είναι οι υψηλές και έντονες θερμοκρασίες που ήδη παρουσιάστηκαν στην αρχή του καλοκαιριού, τον μήνα Ιούνιο, ένας μήνας που συνδέεται με την έξαρση του φαινομένου. «Έχουμε αυτές τις ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες ήδη από τον Ιούνιο, που ήταν και η πρώτη μεγάλη πληθυσμιακή έκρηξη», δήλωσε.

Οι επόμενοι δύο παράγοντες είναι η έλλειψη ισχυρών ανέμων, και άρα έλλειψη θαλάσσιων ρευμάτων, καθώς και η παρουσία οργανικού υλικού. «Άλλοι δύο σοβαροί παράγοντες οι οποίοι συνδράμουν στην ενίσχυση και ενδυνάμωση του φαινομένου είναι το γεγονός ότι η θάλασσα βρίσκεται σε νηνεμία και δεν έχουμε ισχυρούς ανέμους με ισχυρά ρεύματα. Τέλος, η παρουσία οργανικού υλικού σε συγκεκριμένες περιοχές. Έχουμε δηλαδή περιοχές με κλειστούς και ημίκλειστους κόλπους σε περιοχές που έχουν ανάπτυξη και το οργανικό υλικό συνδράμει με τον τρόπο του στο φαινόμενο», εξηγεί ο καθηγητής.

Μάλιστα, σημειώνει ότι φέτος οι μέδουσες εμφανίστηκαν πιο νωρίς από τον προβλεπόμενο μήνα Αύγουστο, ενώ επίσης εδώ και λίγες ημέρες βιώνουμε ακριβώς τους παράγοντες που προκαλούν την έξαρση και έκρηξη των πληθυσμιακών ομάδων των μεδουσών. «Επομένως, ανάλογα με τα ρεύματα μεταφέρονται και σε άλλες περιοχές. Τώρα όπως γνωρίζουμε και με ενημέρωσαν βρίσκονται στην Μηλίνα, στην Άφησσο κ.α.», τονίζει.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των μεδουσών

«Αυτοί οι οργανισμοί, αν και διαθέτουν ενεργή κίνηση, η κίνησή τους είναι μικρότερη από την κίνηση και την δύναμη των ρευμάτων», εξηγεί ο κ. Βαφείδης για να συνεχίσει αναφέροντας ότι η κίνησή τους άρα και η παρουσία τους εξαρτάται από τα ρεύματα. «Αν και μεγάλοι οργανισμοί, τους κατατάσσουμε στην κατηγορία πλαγκτόν. Αυτοί οι οργανισμοί κινούνται και μεταφέρονται από τα ρεύματα, οπότε και μεταφέρονται σε συγκριμένες περιοχές. Σε κάποια άλλη χρονική στιγμή και εποχή πιθανόν να τους δούμε σε κάποια άλλη πλευρά του κόλπου».

Σε αυτό το σημείο ο καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος, τονίζει ότι δεν είναι κάτι ανησυχητικό και ότι ο κόσμος πρέπει να καθησυχαστεί. «Πρέπει να καθησυχάσουμε τον κόσμο, καθώς είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται κάθε χρόνο. Το φαινόμενο θα εξαφανιστεί μόλις οι θερμοκρασίες αλλάξουν και μόλις αρχίσει η έντονη δράση των κυμάτων. Θέλει βέβαια προσοχή γιατί αυτοί οι οργανισμοί φέρουν τα κνηδοκύτταρα, τα κύτταρα αυτά δηλαδή, που, αν ερεθιστούν μηχανικά ή χημικά, εκτοξεύουν μικροακόντια τα οποία μεταφέρουν τοξίνες και οι οποίες σε μικρό ή μεγάλο βαθμό μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονές», δηλώνει, αναφερόμενος στον τρόπο που δρουν ως οργανισμοί αλλά και στο πώς επηρεάζονται οι άνθρωποι. «Δεν είναι περαιτέρω επικίνδυνο το φαινόμενο, καθώς τα δικά μας είδη δεν φέρουν ιδιαίτερα δραστικές τοξίνες όπως άλλα είδη του Ατλαντικού ή του Ειρηνικού», αναφέρει.

Μέδουσες και ανθρώπινος παράγοντας

Ο καθηγητής εξήγησε ότι παρότι ο άνθρωπος επηρεάζεται άμεσα από το φαινόμενο και ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, ωστόσο δεν μπορεί να κάνει κάτι άμεσα για να αποδυναμώσει τον πληθυσμό των μεδουσών και την παρουσία τους. «Ο ανθρώπινος παράγοντας θα περιοριστεί μόνο, στον τρίτο παράγοντα που ανέφερα, στην παρουσία οργανικού υλικού. Αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται ή συνδυάζεται σε περιοχές που υπάρχουν γεωργικά ή βιομηχανικά λύματα». Αναφέρθηκε όμως και στο φαινόμενο που παρατηρείται οι λουόμενοι να βγάζουν τις μέδουσες από τη θάλασσα, λέγοντας ότι «είναι λάθος να πιστεύουμε ότι βγάζοντας μερικές εκατοντάδες ατόμων από τη θάλασσα θα αλλάξει η πληθυσμιακή κατανομή». Κλείνοντας σημείωσε ότι είναι ένα φαινόμενο που θα το δούμε και … του χρόνου.

magnesianews.gr