Νέες δυνατότητες για την τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της Ελασσόνας δημιουργεί η ένταξη της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η διεθνής αναγνώριση δεν αφορά μόνο την περισσότερο προβεβλημένη πλευρά της Πιερίας, αλλά ρητά και την Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, γεγονός που προσφέρει στη Θεσσαλία ένα ισχυρό εργαλείο προβολής και διεκδίκησης έργων.

Η σημασία της ένταξης βρέθηκε ξανά στο προσκήνιο με αφορμή την παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στον Όλυμπο και την πεζοπορία του από τη θέση Πριόνια έως την Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη «σφραγίδα» της UNESCO όχι απλώς ένα τρόπαιο, αλλά αφετηρία αυξημένων ευθυνών για την προστασία, τη διαχείριση και την ανάδειξη του βουνού.

Η UNESCO περιλαμβάνει και τη Λάρισα

Η απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς είναι απολύτως σαφής: το μνημείο με την επίσημη ονομασία «Η ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου» εκτείνεται στις Περιφερειακές Ενότητες Πιερίας και Λάρισας. Εγγράφηκε ως μικτό αγαθό, τόσο για την πολιτιστική όσο και για τη φυσική του αξία, καλύπτοντας συνολική έκταση 18.938 εκταρίων.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελασσόνα, η οποία αποτελεί την κύρια πύλη προσέγγισης του βουνού από τη δυτική και θεσσαλική πλευρά. Ο Κοκκινοπηλός, τα Καλύβια, ο Σπαρμός, η Ολυμπιάδα και οι υπόλοιποι οικισμοί της Δημοτικής Ενότητας Ολύμπου μπορούν πλέον να ενταχθούν σε ένα ενιαίο διεθνές αφήγημα, αντί να παραμένουν στη σκιά των γνωστότερων προορισμών της Πιερίας.

Τα πιθανά οφέλη για την Ελασσόνα

Η αναγνώριση από την UNESCO μπορεί να αυξήσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητα της περιοχής και να προσελκύσει επισκέπτες που ενδιαφέρονται για την ορειβασία, την πεζοπορία, τη βιοποικιλότητα, τη μυθολογία και τον πολιτιστικό τουρισμό.

Για τη θεσσαλική πλευρά ανοίγεται η δυνατότητα ανάπτυξης ενός διαφορετικού τουριστικού προϊόντος: λιγότερο μαζικού, περισσότερο βιωματικού και συνδεδεμένου με τους παραδοσιακούς οικισμούς, την κτηνοτροφία, τη γαστρονομία και την καθημερινή ζωή στους πρόποδες του βουνού.

Τα οφέλη μπορούν να φτάσουν σε καταλύματα, επιχειρήσεις εστίασης, οδηγούς βουνού, παραγωγούς τοπικών προϊόντων και μικρές εμπορικές επιχειρήσεις. Η Ελασσόνα διαθέτει ισχυρή αγροκτηνοτροφική ταυτότητα και αναγνωρίσιμα προϊόντα, με πρώτο το αρνάκι και κατσικάκι Ελασσόνας ΠΟΠ. Η σύνδεσή τους με έναν παγκόσμιο προορισμό μπορεί να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο πακέτο φυσιολατρικού και γαστρονομικού τουρισμού.

Ιδιαίτερη προοπτική παρουσιάζει και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Οι δραστηριότητες στη φύση, οι οργανωμένες πεζοπορίες, η παρατήρηση της χλωρίδας και της πανίδας, οι ποδηλατικές διαδρομές και οι επισκέψεις σε μοναστήρια και χωριά δεν περιορίζονται στους θερινούς μήνες.

Τα έργα άνω των 10 εκατ. ευρώ

Μετά την ένταξη, η κυβέρνηση ανακοίνωσε παρεμβάσεις συνολικού ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.

Το κρίσιμο για την Ελασσόνα είναι ποιο μέρος αυτών των παρεμβάσεων θα κατευθυνθεί στη θεσσαλική πλευρά. Χρειάζονται ασφαλή και πιστοποιημένα μονοπάτια, κατάλληλη σήμανση, χώροι υποδοχής και ενημέρωσης, ψηφιακή προβολή, καλύτερη πρόσβαση στους οικισμούς και ενιαία παρουσίαση των διαδρομών του δυτικού Ολύμπου.

Παράλληλα, η μεγαλύτερη επισκεψιμότητα απαιτεί μέτρα πυροπροστασίας, διαχείρισης απορριμμάτων, προστασίας των οικοσυστημάτων και ελέγχου των δραστηριοτήτων. Η UNESCO συνοδεύεται από αυστηρότερες δεσμεύσεις διατήρησης και δεν αποτελεί άδεια για ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη.

Η ευκαιρία δεν αξιοποιείται αυτόματα

Η διεθνής «σφραγίδα» από μόνη της δεν εγγυάται περισσότερους επισκέπτες ούτε έσοδα για την τοπική κοινωνία. Απαιτείται οργανωμένο σχέδιο από τον Δήμο Ελασσόνας, την Περιφέρεια Θεσσαλίας, τα αρμόδια υπουργεία και τον ΟΦΥΠΕΚΑ, ώστε η προβολή και οι χρηματοδοτήσεις να μην περιοριστούν στην ανατολική πλευρά του βουνού.

Η Ελασσόνα καλείται τώρα να διεκδικήσει τη θέση που της αναλογεί στον νέο χάρτη του Ολύμπου: όχι ως δευτερεύουσα είσοδος, αλλά ως ισότιμη πύλη προς ένα μνημείο παγκόσμιας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Γιώργος Δεληχάς, kosmoslarissa.gr