Η διατύπωση ήταν θολή. Oχι κατά λάθος, αλλά εσκεμμένα. Πιο συγκεκριμένα, ο πρωθυπουργός άνοιξε κατά την ομιλία του στη Βουλή την περασμένη Πέμπτη το θέμα της αλλαγής του εκλογικού νόμου, μετά βεβαίως τις επόμενες εκλογές. Τα λόγια του ήταν επί λέξει τα εξής: «Εχει έρθει η ώρα μετά τις εκλογές να κάνουμε ειλικρινή συζήτηση για το ποιο εκλογικό σύστημα υπηρετεί καλύτερα τη δημοκρατία, για τη χρησιμότητα σταυρού, αν θέλουμε να συζητήσουμε τη λογική μεικτού συστήματος με μικρότερες και μεγαλύτερες περιφέρειες, και αν κάποιοι θα εκλέγονται με σταυρό και άλλοι με λίστα». Ουσιαστικά ο πρωθυπουργός έριξε στο τραπέζι πάνω από ένα εκλογικά συστήματα. Οπως σημειώνει η Καθημερινή (Σταύρος Παπαντωνίου), επικαλούμενη κυβερνητική πηγή, αυτό δεν ήταν τέχνασμα, αλλά έγινε με ειλικρίνεια καθώς «δεν υπάρχει καμία ειλημμένη απόφαση για το ποιο εκλογικό σύστημα θα προταθεί, αφού ακόμη και εντός του Μαξίμου οι γνώμες και οι απόψεις διίστανται». Η προσεκτική ανάγνωση των μόλις 48 λέξεων του πρωθυπουργού ωστόσο αποκαλύπτει τις πρώιμες σκέψεις.

Το γερμανικό «μεικτό»

Το «μεικτό» σύστημα που ανέφερε ο πρωθυπουργός παραπέμπει στο λεγόμενο γερμανικό μοντέλο. Στον γερμανικό εκλογικό χάρτη υπάρχουν 299 μονοεδρικές περιφέρειες. Σε κάθε περιφέρεια υπάρχει μόνο ένας υποψήφιος από κάθε κόμμα και την έδρα την παίρνει εκείνος που θα βγει πρώτος, χωρίς όμως να έχει εσωκομματικό αντίπαλο. Το σύστημα εξετάζεται από το Μαξίμου καθώς θεωρείται πως –εκτός των άλλων– βάζει τέλος ή τουλάχιστον περιορίζει τις πελατειακές σχέσεις, καθώς μειώνεται ο εσωκομματικός ανταγωνισμός. Ο κάθε υποψήφιος δεν έχει αντίπαλο κάποιον από το ίδιο κόμμα και δεν μπαίνει σε άτυπο διαγκωνισμό εξυπηρετήσεων, αφού θα είναι μόνος του. Αν αυτό εφαρμοζόταν στην Ελλάδα θα μπορούσαμε –όλα αυτά είναι πρώιμα βεβαίως και υπό εξέταση– να έχουμε 150 μονοεδρικές και 150 βουλευτές με λίστα που θα επιλέγονται από τα κόμματα σε «μείζονες περιφέρειες», όπως αναφέρει κυβερνητική πηγή. Σε αυτή την περίπτωση οι μονοεδρικές θα χωρίζονταν με βάση τον πληθυσμό και θα είχαμε, για παράδειγμα, βουλευτή Καλαβρύτων ή βουλευτή Καλαμάτας. Επίσης εξετάζεται το ενδεχόμενο μείωσης των βουλευτών στους 250. Σε αυτή την περίπτωση θα έχουμε 125 εκλεγμένους με σταυρό και 125 με λίστα. Το αν θα μείνει σε αυτή την περίπτωση το Επικρατείας είναι υπό αίρεσιν.

Ολα τα παραπάνω είναι η μία εκδοχή, καθώς υπάρχει και άλλη σκέψη. Τη φωτογράφισε ο πρωθυπουργός με τη φράση «μικρότερες ή μεγαλύτερες περιφέρειες». Η έτερη σκέψη είναι αντί οι περιφέρειες να γίνουν μικρότερες μονοεδρικές, να γίνουν πολύ μεγαλύτερες σε επίπεδο περιφερειών. Σε αυτή την περίπτωση στο ψηφοδέλτιο δεν θα υπάρχει μόνο ένας υποψήφιος από κάθε κόμμα χωρίς σταυρό, όπως προβλέπει το γερμανικό μοντέλο, αλλά αντίθετα θα υπάρχει βουλευτής Πελοποννήσου, βουλευτής Κρήτης και μένει να δούμε πώς θα χωριστεί η «αχανής» Αττική. Η σταυροδοσία προφανώς και δεν καταργείται, αλλά αντίθετα θα ενισχυθεί, αφού το ψηφοδέλτιο ανά περιφέρεια θα είναι πολύ μεγάλο. Οι υποστηρικτές αυτής της άποψης λένε ότι και με αυτό το μοντέλο αντιμετωπίζεται το ρουσφέτι, καθώς στις πολύ μεγάλες περιφέρειες η «προσωπική εξυπηρέτηση» έχει όλο και μικρότερο αντίκτυπο στο εκλογικό αποτέλεσμα.

Και στις δύο περιπτώσεις πάντως, όπως σημειώνει κυβερνητική πηγή, που έχει αναλύσει τα εκλογικά συστήματα, αποτελεί ερώτημα το πώς θα χαραχθούν τα εκλογικά όρια εντός της Αττικής, καθώς τα logistics στη μεγαλύτερη περιφέρεια της Ελλάδας είναι δύσκολα και «απαιτούν πολλούς υπολογισμούς». Στις παραπάνω περιπτώσεις, που αλλάζουν εκ βάθρων το εκλογικό σύστημα, εντός συζήτησης μπορεί να μπει και το όριο εισόδου στη Βουλή. Οπως επισημαίνουν ωστόσο οι ίδιες πηγές, η βούληση του πρωθυπουργού να ανοίξει, εφόσον είναι ξανά πρωθυπουργός, το θέμα του εκλογικού νόμου είναι δεδομένη και ήδη από τον ερχόμενο Μάιο αναμένεται να κατατεθούν πιο αποκρυσταλλωμένες προτάσεις για τα εκλογικά μοντέλα που θα προταθούν.

kosmoslarissa.gr (απο το ρεπορτάζ του Σταύρου Παπαντωνίου, Καθημερινή)