Τα βιβλία είναι κάτι πολύ περισσότερο από χαρτί και λέξεις, είναι καταφύγια για τους ανθρώπους που κουράστηκαν να εξηγούν τη θλίψη τους, παρηγοριά για εκείνους που ένιωσαν μόνοι μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο φωνές και μικρές υπενθυμίσεις πως ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές, κάποιος κάπου ένιωσε ό,τι νιώθουμε κι εμείς και κατάφερε να το μετατρέψει σε ιστορία.

Γράφει η δημοσιογράφος Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη

Η αισθητική της απώλειας και η ρεαλιστική μνήμη στη γραφή του Θοδωρή Δεύτου

Με αφορμή τη νέα κυκλοφορία «Τα τρένα που δεν έφτασαν ποτέ» από τις Εκδόσεις Χάρτινη Πόλη.

Ο Θοδωρής Δεύτος έχει αποδείξει μέσα από την πορεία του πως αποτελεί έναν δημιουργό που μαγεύεται από τις ρωγμές του ανθρώπου. Ξεριζωμός, απώλεια, μνήμη και η διαρκής πάλη ανάμεσα στην απόγνωση και την επιβίωση αποτελούν τον καμβά πάνω στον οποίο χτίζει τις ιστορίες του. Με το νέο του μυθιστόρημα, «Τα τρένα που δεν έφτασαν ποτέ», καταφέρνει για άλλη μια φορά να αγγίξει τον αναγνώστη βαθιά συναισθηματικά, παραδίδοντας ίσως το πιο ώριμο έργο του.

Ο τίτλος του βιβλίου λειτουργεί ως μια εξαιρετική μεταφορά για τα όνειρα που κόπηκαν στη μέση και τις συναντήσεις που άργησαν τόσο πολύ, ώστε κατέληξαν σε ανεπούλωτες πληγές. Με αφορμή το δυστύχημα στο Δερβένι το 1968, ο συγγραφέας περιηγείται στα θολά νερά της ενοχής και της κληρονομικής τραυματικής μνήμης. Αυτό που ξεχωρίζει στη λογοτεχνική του προσέγγιση είναι ο ωμός ρεαλισμός του. Δεν ωραιοποιεί καταστάσεις ούτε προσφέρει εύκολες, λυτρωτικές διεξόδους στους ήρωές του.

Ειδική μνεία αξίζει στην ενσωμάτωση πραγματικών προσώπων, όπως η συγκλονιστική φιγούρα της Γιαννούλας: μιας εν ζωή γυναίκας που αποτελεί φάρο αισιοδοξίας απέναντι στα τυφλά χτυπήματα της μοίρας. Το μυθιστόρημα αποτελεί μια άσβεστη ανάγκη να ειπωθούν οι ιστορίες των ανθρώπων που το σκοτάδι της Ιστορίας προσπάθησε να καταπιεί, επιβεβαιώνοντας τη θέση του Δεύτου ως ενός συγγραφέα που δίνει φωνή στους αθόρυβους αγωνιστές της ζωής.

Το μυθιστόρημα «Κάποια λουλούδια δεν ανθίζουν ποτέ» του Δημήτρη Χατζηχαραλάμπους, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις 121Λέξεις, αποτέλεσε μια γροθιά ρεαλισμού, παρασύροντάς με σε μια σκοτεινή, ψυχολογική διαδρομή όπου το πάθος δεν λυτρώνει, αλλά διαβρώνει.

Η ιστορία παρακολουθεί τη ζωή του Δημήτρη και της Μαρίνας, αποδομώντας κάθε ρομαντική ωραιοποίηση. Η πορεία τους ξεκινά από τον έρωτα, αλλά καταλήγει σε έναν βουβό μαρασμό. Η Μαρίνα βρίσκεται εγκλωβισμένη σε έναν συμβιβασμένο γάμο στην Αγγλία, ζώντας με το φάντασμα των επιλογών που δεν τόλμησε να κάνει, ενώ ο Δημήτρης μετατρέπεται σταδιακά σε έναν κυνικό άντρα.

Φυλακισμένος σε γράμματα που δεν έστειλε ποτέ και σε λέξεις που δεν ειπώθηκαν την κατάλληλη στιγμή, αφήνει την πίκρα να γίνει η νέα του ταυτότητα. Το πιο τραγικό, ίσως, είναι πως αυτή η αθεράπευτη απογοήτευση δεν σταματά στον ίδιο, αλλά μεταδίδεται σαν δηλητήριο και στον γιο του, μετατρέποντας την προσωπική του ερωτική ήττα σε οικογενειακή κληρονομιά και δυσπιστία απέναντι στο γυναικείο φύλο.