Σημαντικές αποκλίσεις στο επίπεδο ευημερίας μεταξύ των ελληνικών περιφερειών καταγράφουν τα τελευταία στοιχεία της Εurostat για το 2024, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πρόκληση της περιφερειακής σύγκλισης. Παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, υπερδιπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1%), οι ανισότητες παραμένουν βαθιές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, πέντε από τις δώδεκα ελληνικές περιφέρειες καταγράφουν κατά κεφαλήν ΑΕΠ –σε μονάδες αγοραστικής δύναμης– χαμηλότερο από το 50% του μέσου όρου της Ε.Ε. Στην πλέον δυσμενή θέση βρίσκεται το Βόρειο Αιγαίο, με επίδοση 42,1% του ευρωπαϊκού μέσου, καταλαμβάνοντας την τέταρτη χαμηλότερη θέση μεταξύ όλων των περιφερειών της Ένωσης.

Οι Περιφέρειες κάτω από το όριο του 50%

Κάτω από το κρίσιμο όριο του 50% βρίσκονται επίσης οι εξής περιοχές:

• Ήπειρος: 44,5%
• Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 44,6%
• Δυτική Μακεδονία: 48%
• Δυτική Ελλάδα: 48,9%

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη γενική βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλη τη χώρα.

Αντίθετα, η Αττική παραμένει η πλουσιότερη ελληνική περιφέρεια, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 95,5% του μέσου ευρωπαϊκού όρου, πλησιάζοντας τη σύγκλιση με τον πυρήνα της Ένωσης. Σε σημαντική απόσταση ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο (69,8%), η Στερεά Ελλάδα (59,9%), η Κρήτη (59,6%), η Πελοπόννησος (56,9%), η Κεντρική Μακεδονία (54,7%) και η Θεσσαλία (52,6%).

Θετικά σημάδια: Καθολική άνοδος του ΑΕΠ

Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι το 2024 καμία ελληνική περιφέρεια δεν παρουσίασε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στη Στερεά Ελλάδα (5,5%), ενώ ακολούθησαν:

• Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 2,9%
• Θεσσαλία: 2,6%
• Ήπειρος: 2,5%
• Κεντρική Μακεδονία: 2,3%

Οι υπόλοιπες περιφέρειες κινήθηκαν επίσης σε θετικό έδαφος, με την Κρήτη στο 2,2%, τη Δυτική Ελλάδα στο 2,1%, την Πελοπόννησο στο 2%, την Αττική στο 1,8%, το Βόρειο Αιγαίο στο 1,2%, το Νότιο Αιγαίο στο 1,1% και τη Δυτική Μακεδονία στο 0,2%.

Η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό χάρτη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δύο χαμηλότερες θέσεις καταλαμβάνονται από τις γαλλικές υπερπόντιες περιφέρειες Μαγιότ (30,1%) και Γουϊάνα (40,8%), ενώ ακολουθεί η βουλγαρική περιφέρεια Σεβεροζαπάντεν (41,7%) και στη συνέχεια το Βόρειο Αιγαίο. Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει ότι ορισμένες ελληνικές περιφέρειες εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις οικονομικά ασθενέστερες της Ε.Ε.

Στον αντίποδα, στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται περιφέρειες με εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις, όπως η Ανατολική και Κεντρική Ιρλανδία (268,3%), το Λουξεμβούργο (244,6%) και η Νότια Ιρλανδία (216,6%). Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις αποτυπώνουν τη διεύρυνση των ανισοτήτων στο εσωτερικό της Ένωσης.

Η πρόκληση για την Ελλάδα παραμένει διττή: αφενός η διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης που επιτρέπουν τη συνολική σύγκλιση με την Ε.Ε., αφετέρου η στοχευμένη ενίσχυση των πιο αδύναμων περιφερειών, ώστε η ανάκαμψη να αποκτήσει πιο ισόρροπο και βιώσιμο χαρακτήρα

Θανάσης Παπαδής (imerisia.gr)